💢ماجرای کاشت ۱۲ میلیون مین در مرز ایران توسط ارتش صدام
🔸 امیر سرتیپ « جانگداز» پیشکسوت مهندسی رزمی ارتش گفت: پرداختن به همه ابعاد مهندسی رزمی دفاع مقدس یک الزام مهم در تدوین کتب تاریخ شفاهی این حوزه است.
🔸هر جنگی وابسته به مهندسی و نقش مهندسی اساسی است؛ به عنوان نمونه در عملیات محرم یک سرگرد گردان مهندسی عراق اسیر شد و من مسئول بازجویی و مصاحبه با او شدم؛ او میگفت ۱۲ میلیون مین در ایران و مرز بین دو کشور کار گذاشتهایم که البته این با ساختار مهندسی نمیخواند، پس نحوه اجرای چنین کاری را جویا شدیم تا درستی آنرا بسنجیم که او گفت ما دخالتی نداشتیم هر کشوری که از او مین را میخریدیم، خودش مینگذاری میکرد و برای هر مین دو تا پنج دلار توسط عربستان پرداخت میشد.
🔸بیدلیل نیست که همین امروز که چهل و پنج سال از شروع جنگ گذشته، هزار نفر در کشور هنوز مشغول مینزدایی هستند، آنهم مینهایی که عمر مفیدشان دو تا پنج سال است و امروز فاسد محسوب میشوند.

توانایی پهپادهای ژرانیوم برای رهاسازی دقیق مینها در عمق زیاد و پشت خطوط مقدم به مشکلی جدی برای اوکراین تبدیل شده است.
طبق گزارشهای منتشره روسیه در نبرد با اوکراین از پهپادهای انتحاری ژرانیوم برای رهاسازی مینهای ضدتانک استفاده میکند؛ این تاکتیکی است که پیش از این توسط پهپادهای بمبافکن چندملخه اوکراینی به کار گرفته میشد.
به گزارش خبرآنلاین، در یک ویدئوی تازه که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، دستکم یک فروند از این پهپادهای بال دلتا را میبینیم که مینهای ضدتانک PTM-3 را از کپسولهایی که زیر بدنه یکپارچه و بال مانند آن نصب شده، رها میکند. هر کپسول شامل یک مین است که با یک بار کوچک انفجاری آزاد میشود و این انفجار کوچک در ویدئو مشخص است. به نظر میرسد دستکم دو خودروی اوکراینی با این مینها برخورد کردهاند.
کانال تلگرامی نظامی روسی NGP-Razvedka با انتشار این ویدئو نوشت: «امروز شاهد اولین نمایش تاکتیک جدید پهپادها علیه اهداف زمینی متحرک هستید. مدتی پیش، دشمن پیامهای نگرانکنندهای منتشر کرده بود که زیر بالهای ژرانیوم (نمونه روسی پهپاد شاهد)، کپسولهایی با مین دیده شده که هدفشان نامعلوم بود. پهپاد شاهد عملیات مینگذاری از راه دور مسیرهای تدارکاتی دشمن را بهصورت زنده انجام میدهد و نتیجه آن از بین رفتن یک واحد ترابری و زخمی شدن پیادهنظام یک واحد دیگر است. سامانه هدایتی، بهبود خواهد یافت، تاکتیکهای استفاده گسترش پیدا خواهند کرد و لجستیک دشمن به کابوسی کامل تبدیل میشوند. برد پهپاد ژرانیوم بیش از هزار کیلومتر است، متوجه هستید این یعنی چه؟»
استفاده روسیه از شاهد برای رهاسازی مین
هفته گذشته و با سرنگون شدن یکی از این پهپادها در منطقه سومی اوکراین، پلیس ملی اوکراین (NPU) برای اولین بار از استفاده از آنها برای رهاسازی مین خبر داد و دراینباره نوشت: «این روش به دشمن اجازه میدهد تا جادهها و زمینهای کشاورزی را از راه دور مینگذاری کند. مین PTM-3، کوچک و دارای پوسته پلاستیکی و چاشنی مغناطیسی بوده و به حرکت ماشینآلات واکنش نشان میدهد.»

بقایای مین PTM-3 کشف شده در منطقه سومی اوکراین
مین PTM-3 یک مین ضدتانک دوران شوروی است که میتواند بهصورت دستی، توسط خودرو، توپخانه یا بالگرد پخش شود. به گفته ارتش آمریکا، بدنه این مین بهگونهای طراحی شده که در پنج طرف اثر خرج گود ایجاد کند. این مین با بهرهگیری از چاشنی مغناطیسی، ممکن است با عبور یک وسیله نقلیه منفجر شده و دارای مکانیزم ضددستکاری حساس به حرکت نیز هست.

بقایای سیستم مینگذاری متصل به بال پهپاد شاهد
ارتقا و افزایش تولید در روسیه
پهپاد شاهد اولین بار در سپتامبر ۲۰۲۲ وارد میدان نبرد روسیه شد. روسیه علاوه بر افزودن قابلیتهایی مثل موتور جت و تاکتیکهای جدید برای فرار از پدافند هوایی اوکراین، بهشدت در حال افزایش تولید این پهپادهاست و حالا ماهانه حدود ۲ هزار فروند پهپاد تولید میکند و طبق برنامه قرار است ظرفیت تولید این پهپادها سه برابر شود.

لازم به ذکر است که این پهپادها تنها پهپادهایی نیستند که روسیه برای انتقال مینهای PTM-3 از آنها استفاده میکند و طبق گزارش رسانه نظامی اوکراینی Militarnyi، روسیه این مینها را بهعنوان کلاهک بر روی پهپادهای Lancet نیز نصب میکند. با این تفاوت که در این پهپاد مین بهجای رهاسازی، بهعنوان سلاح اصلی پهپاد به کار میرود. مین PTM-3 با وزن ۴.۹ کیلوگرم، قدرت تخریب بیشتری نسبت به کلاهک استاندارد KZ-6 دارد.

پهپاد Lancet
منبع: twz
فاجعه مین های زمینی اخیر در زیمبابوه، تهدید مداوم مین های قدیمی را برجسته می کند
 گیلیان فلود | 15 ژانویه 2025
نوشته شده توسط Tanaka A Ndongera (همکار اقدام مین - زیمبابوه)
مرگ غم انگیز سه نفر، از جمله یک دختر 14 ساله، در حادثه مین زمینی در بینگا، زیمبابوه در 8 ژانویه 2025، یادآور این است که تهدید مین های زمینی همچنان چندین دهه پس از درگیری ها جان بیگناهان را می گیرد. پایان این حادثه زمانی رخ داد که یک خودروی شورای منطقه روستایی بینگا با شش نفر به مین زمینی در Sebungwe Narrows در Simatelele تحت فرماندهی Siachilaba برخورد کرد که منجر به تخلیه فوری تلفات و تلفات شد.
بهعنوان یک همکار مقابله با مین که اخیراً در پنجمین کنفرانس بررسی کنوانسیون اتاوا در سیم ریپ، کامبوج شرکت کردهام، بهویژه از این حادثه که در کشورم رخ داد متاثر شدم. این کنفرانس که به درستی اجلاس Siem Reap-Angkor در مورد جهانی عاری از مین نامگذاری شد، بر اهمیت حیاتی دستیابی به جهانی عاری از مین تأکید کرد. این رویداد غم انگیز بر فوریت آن مأموریت تأکید می کند.
آلودگی مین های زمینی زیمبابوه از مبارزات آزادیبخش دهه 1970 با مین گذاری در امتداد مرزها ناشی می شود. در حالی که پیشرفت های قابل توجهی در تلاش های پاکسازی صورت گرفته است، حوادثی مانند این نشان می دهد که این سلاح های مرگبار همچنان خطراتی را برای جوامع ایجاد می کنند، به ویژه در مناطق روستایی که بسیاری از مین های زمینی کشف نشده باقی می مانند.
واکنش سریع ارتش ملی زیمبابوه در استقرار یک تیم مین زدایی در منطقه قابل ستایش است، اما این حادثه نیاز به افزایش منابع و پشتیبانی برای عملیات پاکسازی مین را برجسته می کند. همانطور که در کنفرانس بررسی تاکید شد، اقدام مین فقط در مورد حذف مواد منفجره نیست، بلکه در مورد ایجاد توسعه پایدار و بهبود تاب آوری جامعه است.
هزینه انسانی مین های زمینی فراتر از تلفات فوری است. آنها دسترسی به زمین های کشاورزی را محدود می کنند، توسعه اقتصادی را محدود می کنند و تأثیر روانی پایدار بر جوامع آسیب دیده ایجاد می کنند. از دست دادن جان سه نفر در بینگا، از جمله یک دختر جوان که تمام آینده اش در پیش است، نه تنها یک تراژدی برای خانواده های آنها بلکه فراخوانی برای اقدام برای جامعه بین المللی است.
همانطور که ما برای اجرای اهداف تعیین شده در اجلاس Siem Reap-Angkor کار می کنیم، این حادثه اهمیت چندین اولویت کلیدی را تقویت می کند:
1. تسریع عملیات پاکسازی مین در مناطق آلوده باقیمانده
2. تقویت برنامه های آموزش ریسک به ویژه در جوامع روستایی
3. اطمینان از حمایت کافی از برنامه های کمک به قربانیان
4. تقویت هماهنگی بین ذینفعان ملی و بین المللی اقدام در زمینه مین
جنبش جهانی ممنوعیت مین، که بیش از سه دهه پیش آغاز شد، پیشرفت چشمگیری داشته است، به طوری که اکنون 164 ایالت عضو کنوانسیون اتاوا هستند. با این حال، همانطور که این حادثه تلخ نشان می دهد، کار ما هنوز کامل نشده است. ما باید به تلاش خود ادامه دهیم تا هر جامعه ای از خطر مین رهایی یابد.
مشارکت جوانان در عملیات مین، که من به عنوان یک همکار مین اکشن با Mines Action Canada از آن دفاع می کنم، برای حفظ شتاب در این مبارزه بسیار مهم است. همانطور که توسط قطعنامه 2250 شورای امنیت سازمان ملل متحد (UNSC) در مورد جوانان، صلح و امنیت به رسمیت شناخته شده است، جوانان نه تنها آینده را نشان می دهند، بلکه همچنین پتانسیل بسیج برای صلح و توسعه را از طریق تلاش های خلع سلاح نشان می دهند.
در حالی که زیمبابوه به مسیرخود به سمت عاری شدن از مین ادامه می دهد، این حادثه غم انگیز یادآور اهمیت تعهد پایدار به مین گذاری است. هر جانی که در اثر مین از دست میرود، بسیار زیاد است، و باید تمام تلاشها برای جلوگیری از تکرار چنین فجایع انجام شود.
برای کسانی که مایل به حمایت از تلاشهای مینگذاری یا کسب اطلاعات بیشتر در مورد کار در حال انجام برای پاکسازی مینهای زمینی در زیمبابوه و در سطح جهانی هستند، لطفاً با Mines Action Canada (MAC) یا مرکز مینگذاری زیمبابوه (ZIMAC) تماس بگیرید.
جنگ اکراین: مقابله آشکار با کنوانسیون اتاوا
در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲، به دستور ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، حملات هوایی و تهاجم زمینی روسیه علیه اوکراین، در جبهه شمالی از بلاروس به سمت کییف، از جبهه شمال شرقی به سمت خارکف، از جبهه جنوبی از کریمه و از جبهه جنوب شرقی از دونتسک و لوهانسک، آغاز شد. مدتی بعد، روسیه الحاق قانونی چهار استان نیمه اشغالی را اعلام کرد.
دولت اکراین به منظور دفاع، از جامعه جهانی درخواست کمک های نظامی نمود.بلافاصله این درخواست از سوی کشورهای غربی با ارسال انواع سلاح از قبیل توپخانه،خمپاره انداز،موشک،تانک و خودروهای زرهی پاسخ داده شد.
در حالیکه توجه همه به درگیری های زمینی بین اکراین و روسیه جلب شده بود، سازمان دیده بان حقوق بشر(HRW) گزارش از 11 مورد تلفات غیرنظامی از جمله یک مورد مرگ و قطع پاهای متعدد را در اثر مینهای ضدنفر ممنوعه ثبت کرده بود و اعتقاد دارد سربازان اوکراین در بازه زمانی آوریل تا سپتامبر ۲۰۲۲ با شلیک چندین راکت ،هزاران مین ضدنفر PFM-1 به سمت سرزمینهای تحت اشغال روسیه در نزدیکی شهر ایزیوم در شرق این کشور پرتاب کرده است.
در ماه می همان سال استیو گوس، مدیر سازمان دیده بان حقوق بشر اعلام کرد، این سازمان یافته های خود در این زمینه را به دولت اکراین ارائه نموده اما پاسخی دریافت نکرده است.
این اقدامات در حالی صورت گرفته بود که اکراین در24 فوریه 1999 کنوانسیون اتاوا(منع به کارگیری مین های ضدنفر ) را امضا و در 27 دسامبر2005 رسما به ان پیوسته بود.
کنوانسیون اتاوا: منع به کارگیری مین های زمینی ضدنفر
مین زمینی،بسته ایی است حاوی مقداری ماده منفجره که در محفظههای فلزی، چوبی یا پلاستیکی قرار دارد و انفجار انها موجب کشته و زخمی شدن افراد و نابودی تجهیزات می شود . این مین ها در دو نوع ضد نفر و ضد تانک تولید میشوند.
مینهای ضدنفر از خطرناک ترین سلاح های ساخت بشر می باشد؛ چراکه تفاوتی بین پوتین نظامیان و پاهای کودکان قائل نیستند و هر کسی میتواند قربانی آنها شود.مطابق با امارهای منتشر شده، 70 درصد تلفات ناشی از مین ها را افراد غیر نظامی تشکیل می دهد که 40 درصد انها کودکان می باشند.
با توجه به تلفات بالای ناشی از به کارگیری مین های ضدنفر در دهه های گذشته، در سال ۱۹۹6، معاهده ممنوعیت استفاده از مین ضد نفر؛موسوم به اتاوا؛ به اجرا درآمد.
براساس ماده ۱۵ این کنوانسیون استفاده، انباشت، تولید و انتقال مینهای ضدنفرممنوع اعلام شد و تاکنون بیش از 160 کشور به ان پیوسته انداما سه قدرت اصلی شورای امنیت یعنی آمریکا،روسیه و چین هنوز این کنوانسیون را امضا نکرده اند.
نقض کنوانسیون اتاوا
در ادامه جنگ اکراین به تازگی دولت بایدن بسته کمک نظامی به ارزش 275 میلیون دلار در اختیار اکراین قرار داد و در نهایت تعجب در این بسته در کنار اقلامی مانند مهمات توپخانه خودکششی موسوم به هیمارس ، موشک های زمین به هوای جاولین و ....نام مین های ضد نفر نیز به چشم می خورد.
لویدآستین وزیر دفاع ایالات متحده از ارسال مین های ضدنفر به اکراین دفاع نمود و اظهار داشت که روسها در جنگ اوکراین دیگر با نیروهای مکانیزه پیشروی نمیکنند بلکه «نیروهای پیادهنظامی» در راس قرار گرفتهاند که «میتوانند راه را برای نیروهای مکانیزه هموار کنند.»
وزیر دفاع آمریکا همچنین گفت :اوکراینیها «به چیزهایی نیاز دارند که بتواند به آنها کمک کند تا تلاشهای روسها را تضعیف کند.»
در ادامه توجیه فروش این سلاح ممنوعه که جان غیرنظامیان را به خطر می اندازد، یکی از مقامات آمریکایی اظهار داشت: این مینها غیرپایدار هستند و با گذشت زمان بیاثر میشوند و قانونگذاران اوکراینی متعهد شدند که از این مینها در مناطق خیلی پرجمعیت استفاده نکنند.!
در حالیکه انتظار می رفت دولت اکراین به عنوان یکی از اعضای کنوانسیون اتاوا از تحویل گرفتن مین ها خودداری نماید؛ولودیمیر زلنسکی رئیس جمهور اوکراین از بسته جدید کمک نظامی آمریکا به کییف که شامل «مینهای بسیار مهمی برای متوقف کردن حملات روسیه است» تشکر کرد و گفت که این تسلیحات «نیروهای ما در جبهه را واقعا تقویت میکند.»
کنفرانس سیم ریپ کامبوج
اخبار این بسته جنجالی در زمانی منتشر گردید که اعضای کنوانسیون اتاوا برای پنجمین نشست ارزیابی پیشرفت در هدف آن به سوی جهانی بدون مینهای ضد نفر ،در سیم ریپ کامبوج دور هم جمع شده بودند.
تامار گابلنیچ،مدیر کمپین بین المللی برای ممنوعیت مین های زمینی،(ICBL)در این اجلاس بیان داشت که این پیشنهاد معاهده را دچار بحران کرده است.
او گفت:بنابراین ما بسیار امیدواریم که پیشنهاد ارایه شده از سوی ایالات متحده قاطعانه توسط اکراین رد شود.
هیئت اوکراینی در سیم ریپ از اظهارنظر در مورد پیشنهاد انتقال مین سکوت اختیار نمود در این حال یوهنی کیوشیک، یک مقام دفاعی اوکراین گفت:«ما نگرانیهایی را شنیدهایم که از سوی جامعه مطرح شده است. این نگرانیها به دولت اوکراین منتقل خواهند شد.»
بحرانی که مدیر کمپین بین المللی برای ممنوعیت مین های زمینی (ICBL)از ان صحبت می کرد چندان بی مورد نبود، زیرا چند روز بعد یکی از مقامات وزارت دفاع فنلاند گفت که در حال بررسی بازگرداندن مینهای زمینی ضد نفر به زرادخانه خود هستند.
فنلاند در سال 2012 به معاهده ضد مین ملحق شد، اما مدافعان استفاده از آن، معتقدند که محیط امنیتی کشور به دلیل جنگ روسیه در اوکراین تغییر کرده است.
ادامه جنگ اکراین و نقض آشکار یک معاهده بین المللی توسط یک عضو دائمی شورای امنیت ممکن است راه را برای زیرپا گذاشتن قوانین توسط سایرکشورها باز نماید.
چیزی که اشکار است ،جنگ در اکراین روزی خاتمه خواهد یافت؛ اما مین های کاشته شده در زمین تا سالها پس از جنگ همچنان به کشتار غیرنظامیان ادامه خواهد داد.
پنجمین کنفرانس کشورهای عضو کمپین بینالمللی مقابله با مین های زمینی از تاریخ ۲۵تا۲۹نوامبر برگزار می گردد.
این کنفرانس در کشور کامبوج و به میزبانی شهر تاریخی سیم ریپ برگزار می شود و درباره موضوعات مختلف بحث و گفتگو می شود.
مهمات خوشهای به انواع وسایل انفجاری گفته میشود که در اثر یک انفجار اولیه تعداد زیادی مهمات کوچکتر را در منطقه انفجار پخش میکنند تا با فاصله زمانی پس از انفجار اول منفجر شوند.
هدف اصلی از کاربرد مهمات خوشهای که در طول جنگ جهانی دوم ساخته شدند افزودن به شعاع تأثیر بمب و جلوگیری از پیشروی نظامی است. در بمب معمولی فقط ناحیه نزدیک به محل انفجار تخریب میشود ولی مهمات خوشهای با پراکندن تعداد زیادی از بمبهای کوچکتر بر منطقه وسیعتری تأثیر میگذارند. مهمات خوشهای به صورت بمب خوشهای، گلوله توپ خوشهای و کلاهک موشک خوشهای ساخته شدهاست. مهمات خوشهای برای از بین بردن هدفهای مختلف طرح میشوند. برخی برای تخریب، برخی برای کشتن و زخمی کردن نفرات و برخی برای نفوذ به زره طرح شدهاند. بیشتر مهمات خوشهای امروز برای ترکیبی از این کاربردها ساخته میشوند.
سازمانهای مختلف بینالمللی مانند صلیب سرخ و سازمان ملل با کاربرد اینگونه مهمات مخالفت کردهاند.
اولین بمب خوشهای SD-2 یا Sprengbombe Dickwandig 2 kg بودند که به نام بمبهای پروانهای شناخته میشدند این بمبها در طول جنگ جهانی دوم توسط آلمان بکار برده شدند. تکنولوژی ساخت بمبهای خوشهای توسط آمریکا، روسیه و ایتالیا توسعه پیدا کرد. آمریکا از ۶ تا ۲۵ بمب M41 با فیوزهای حساس و نزدیک به هم که با سیم بهم متصل بودند ساخت.
مخالفان استفاده از بمبهای خوشهای به دلیل اینکه بعضی از بمبهای کوچکتر عمل نمیکنند و مانند مین عمل میکنند و استفاده از آنها را غیراخلاقی میدانند.
همچنین ابزارهای خوشهای بمبهای کوچک زیادی را در یک منطقه وسیع منفجر میکنند که خطراتی را برای غیرنظامیان در حین حملات یا پس از آن ایجاد میکنند.
بمبهای عملنکرده، کوچک و شبیه اسباببازی هستند و رنگهای درخشان دارند. برای همین توجه کودکان را جلب میکنند تا آنها را بردارند و با آنها بازی کنند. پس از جنگ اسرائیل و لبنان (۲۰۰۶) ۲۰ کودک توسط این دستگاهها کشته و ۱۹۵ نفر مجروح شدند.
پس از مذاکرات ۲۰۰۸ در اسلو، بیش از ۱۰۰ کشور در مورد پیمان ممنوع شدن استفاده از بمبهای خوشه ای که در همان زمان تولید میشدند به توافق رسیدند. پس از پیمان اسلو،در سال ۲۰۱۰ بیش از ۱۰۰ کشور در مورد پیمانی به توافق رسیدند که براساس آن ساخت، استفاده، انبار یا فروش بمبهای خوشهای ممنوع شود. یکی از مزایای این توافق منع تولید بمبهای خوشهای فعلی و امکان پاکسازی مناطقی که در آنها از بمبهای خوشهای استفاده شده را میدهد. با این وجود این پیمان استفاده از بمبهای خوشهای را کاملاً ممنوع نکرده و اجازه تولید بمبهای با دقت بیشتر را میدهد.کشور های عمده تولیدکننده بمبهای خوشه ای مانند چین، ایالات متحده آمریکا، اسرائیل، روسیه و اوکراین این پیمان را امضا نکردهاند.
در روز جهانی آگاهی از خطرات مین، دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه سازمان ملل برای افغانستان (اوچا) گفته است که تقریباً ۴ میلیون نفر در افغانستان در معرض خطر دائمی از مینها و مواد انفجاری منفجرنشده قرار دارند.
افغانستان از کشورهایی است که دارای بیشترین میزان آلودگی به مینهای زمینی و مواد انفجاری باقیمانده از جنگها را دارد. انفجار این مواد و مینها دومین عامل اصلی تلفات غیرنظامیان در افغانستان است.
اوچا در گزارشی به مناسبت روز جهانی آگاهی از خطرات مین که شعار امسال آن «محافظت از زندگی افراد و تامین صلح» است، گفته که براساس آخرین آمار از ژانوایه/جنوری ۲۰۲۲ تا فوریه/فبروری ۲۰۲۴ شمار قربانیان (زخمی و جانباخته) ناشی از انفجار مین و مواد منفجره ۱۴۰۱ نفر بوده است که از این میان ۸۶ درصد آن را کودکان تشکیل میدهند.
تنها سه روز قبل (۱۲ حمل/فروردین) ۹ کودک در غزنی و یک کودک در هرات در نتیجه انفجار مین و مواد انفجاری جان باختند و چندین کودک دیگر زخمی شدند.
همزمان آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، با اشاره به جنگها و بحرانهای مسلحانه در کشورهای مختلف گفته که جان میلیونها نفری که در مناطق جنگی زندگی میکنند، به ویژه زنان و کودکان در هر قدمی که میگذارند، با خطر مواجه است.
بنا به آمار سازمان ملل در این کشور به طور تخمینی ۱.۲ میلیون مترمربع زمین آلوده به مین و مواد منفجره دستساز است.
زمینهای آلوده افغانستان شامل ۲۶۲ ولسوالی است که شامل مناطق نزدیک به مراکز آموزشی و منابع آب است.
اوچا گفته مهمات منفجرنشده سلامت جسمی و روانی مردم را تهدید میکند، استفاده از زمین را محدود می کند و مانع توسعه میشود.
خانوادههای کمدرآمد در معرض خطر بیشتری قرار دارند
این مواد انفجاری به ویژه افراد وابسته به معیشت مبتنی بر کشاورزی، مانند کشاورزان، چوپانان و دامداران و همچنین مهاجران بازگشته از خارج را تهدید میکند.
افرادی که پس از انفجار جان سالم به در میبرند، اغلب دچار آسیب سلامتی دائمی میشوند، از جمله این که دست یا پای خود را از دست میدهند یا دچار اختلالات شنوایی میشوند.
اوچا افزوده که این افراد نیاز به مراقبت پزشکی و توانبخشی طولانیمدت دارند.
یکی از عوامل مهم در این حوادث جمعآوری ضایعات فلزی است که در میان خانوادهها کمدرآمد معمول است. در دو سال گذشته عامل ۸۸ درصد حوادث مرتبط به انفجار مواد منفجرنشده همین موضوع بوده است.
در گزارش اوچا آمده که خانوادهها فلزات را از مهمات منفجرنشده جدا میکنند و میفروشند، اما تمایز بین ضایعات بیضرر و مهمات واقعی میتواند خطرناک، دشوار و اغلب کشنده باشد.
کمبود شدید بودجه
سازمان ملل گفته برای رسیدگی به این موضوع، نهادهای مینروبی تحت حمایت این سازمان تلاشهای گستردهای برای آموزش گروههایی از جامعه، به ویژه کودکان، در مورد خطرات مهمات انفجاری انجام دادهاند.
سازمان ملل میگوید پاکسازی خطرات انفجاری جوامع را متحول میکند، دسترسی به آموزش، مراقبتهای بهداشتی و منابع طبیعی احیا میشود و جوامع احساس عادی بودن را دوباره به دست میآورند.
در عین حال سکتور مینروبی و نهادهایی که در زمینه پاکسازی ساحات از مین و مواد انفجاری کار میکنند با کمبود شدید بودجه مواجه هستند.
اوچا گفته از حدود چهار و نیم میلیون نفری که در سال ۲۰۲۳ به خدمات مبارزه با مین نیاز داشتند، تنها ۱۴ درصد از آن کمک دریافت کردند.
همچنین برخی پروژههای برای بالا بردن سطح آگاهی مردم متوقف شدهاند و برخی دیگر تنها تا آگوست/اوت ۲۰۲۴ بودجه دریافت کردهاند.
سازمان ملل میگوید تنها ۱۳ درصد از بودجه مورد در سال ۲۰۲۴ به آنها تعهد داده شده است.
اوچا افزوده که جامعه بینالمللی باید حمایت خود را از یکی از مهمترین مسائل این کشور افزایش دهد.
منبع:بی بی سی فارسی
📌یکی از تبعات جنگ ایران و عراق، آلودگی تسلیحاتی است که در مناطق درگیر جنگ، باقی مانده است
👈نمایندگی #کمیتهبینالمللیصلیبسرخدرایران در سال گذشته با همکاری شرکای ایرانی خود، با هدف آگاهیرسانی خطرات آلودگیهای تسلیحاتی:
🔴بالغ بر 506،000 نفر از ساکنان استانهای آلوده به سلاح را از طریق برگزاری جلسات "افزایش آگاهی و رفتار ایمنتر"، به صورت مجازی و حضوری، آموزش داد.
🔴به طور مشترک با مرکز مینزدایی جمهوری اسلامی ایران، 40 تسهیلگر/مربی جدید آگاهی از خطر جمعیت هلال احمر ایران را در 6 استان آلوده به سلاح کشور آموزش داد.
🔴بیش از 388،000 بازگشتکننده افغانستانی را -پیش از عبور از مرز ایران و افغانستان- طی جلسات کوتاه آموزشی در خصوص آگاهی از خطرات مین و مهمات انفجاری، آموزش داد.
🔴175،000 بروشور اطلاعرسانی به زبانهای فارسی، دری و پشتو در مورد آگاهی از خطرات مهمات باقیمانده از جنگ و 17،000 بسته نوشتافزار برای دانشآموزان، حاوی پیامهای آگاهیرسانی، توزیع کرد.
👈 منبع: کانال تلگرام صلیب سرخ در ایران
به مناسبت چهارم آوریل، روز جهانی آگاهی از خطر مین و کمک به مقابله با آن، اریک تولافسن رئیس واحد آلودگی تسلیحاتی کمیته بینالمللی صلیب سرخ گفت: به دلیل مخاصمات در اوکراین و اتیوپی که منجر به آلودگی بخشهای وسیعی از مناطق مجاور و زمینهای کشاورزی شده است، امروزه افراد بیشتری نسبت به دو سال قبل با خطر ناشی از مین و مهمات منفجر نشده مواجه هستند.
جراحات اثرگذار بر زندگی که مردم بسیاری از آنها رنج میبرند نشان میدهند که چطور انجام فعالیتهای روزمرهای چون کاشت گیاه در باغ یا حتی پیادهروی در یک جامعه خطرات مرگباری به همراه دارند. کودکان به طور خاص در برابر آسیبهای ناشی از این سلاحهای انفجاری آسیبپذیرتر هستند.
آثار مینهای زمینی و مواد منفجره باقیمانده از جنگ بر افرادی که در مناطق آلوده [به سلاح] زندگی میکنند، به آنجا بازمیگردند، یا از آنجا عبور میکنند، تا سالها باقی خواهد ماند. منابع مالی و تجهیزات بیشتری برای پاکسازی مهمات منفجر نشده و آموزش به جوامع در خصوص نحوه محافظت از خود مورد نیاز است.
اریک تولافسن رئیس واحد آلودگی تسلیحاتی کمیته بینالمللی صلیب سرخ
امنیت فیزیکی، بهداشتی، سیاسی، غذایی، محیط زیستی، اجتماعی، روانی و اقتصادی بشر امروز در اقصی نقاط گیتی با شدت و ضعف متفاوت در معرض آسیب های جبران ناپذیر است. نبردهای جهان پیرامون ما گرچه اغلب به نام دفاع صورت می گیرد؛ لکن دفاعی پیشدستانه یا همان جنگ تمام عیار است. جنگ هایی که دیگر نیازی به زور بازو یا صرف انرژی و زمان چندانی ندارد. ورود ابزارهای متعدد به عرصه مخاصمات مسلحانه چون موشک ها، تانک ها، بمب های خوشه ای، مین ها و … فرصت اندیشیدن به صلح را از بازیگران آن گرفته است. ورود سلاح های جنگی به میادین نبرد آنقدر طبیعی می نماید که معاهدات بین المللی در مقام بیان حقوقی موضوع، سخن از سلاحهای متعارف می گویند؛ موضوعی که کاربرد چنین سلاح هایی را تبدیل به هنجارهای دنیای امروز ما کرده اند. گرچه در میان سلاح های جنگی موجود صحبت از سلاح های نامتعارف نیز است و همین امر روزنه امید برای مردمان بی گناه کره خاکی است که با تکیه بر این ناهنجاری ها برای مقابله با آسیب های ناشی از سلاح های جنگی بکوشند. یکی از سلاح های مورد استفاده از مخاصمات مسلحانه مین است که به جهت ماهیت آن می تواند مرز میان جنگ و صلح را از میان بردارد. چه جنگ هایی که به رغم پایان، به واسطه نگهبانان خاموش همچنان مردمان در معرض خویش را در انتظار صلح نگه داشته اند.
امروزه به رغم تصویب کنوانسیون جهانی منع استفاده، تولید، ذخیره و انتقال مینهای ضد نفر مشهور به کنوانسیون اتاوا به سال ۱۹۹۷ همچنان شاهد حضور شیاطین خفته در ۶۳ کشور جهان هستیم که در کمین شکار خود نشسته اند. مین ها مشهور به شیاطین خفته در خاک و نگهبانان خاموش ابزاری است دفاعی که اغلب در زیر خاک کار گذاشته می شود و قربانی خود را اعم از نظامی و غیر نظامی، کودک و زن، جوان و بزرگسال و انسان یا حیوان به دام می اندازد که می توان آنها را به دو دسته کلی مین های ضد نفر و مین های ضد تانک تقسیم کرد. دامی که می تواند جنبه های مختلف امنیت را مورد تهدید قرار دهد و عدم توسعه را به همراه داشته باشد.
حق بر توسعه به عنوان یکی از حقهای شناخته شده بشری که از دهه هشتاد میلادی در زمره نسل سوم حقوق بشر و در پرتو حقوق همبستگی وارد ادبیات حقوق بینالملل شد، امروزه پس از گذشت سه دهه به رغم اختلافات نظری بسیار در خصوص قلمرو مفهومی حق یاد شده میان کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه راه تکامل خود را در کنار سایر اصول و مفاهیم حقوقی دیگر می پیماید. برخی از پدیده های تخریب کننده کره زمین چون تخریب محیط زیست که مردمان جهان را در معرض آسیب های غیر قابل جبران قرار میدهد، منجر به پیدایش مفهوم توسعه پایدار در کنفرانس ریو به سال ۱۹۹۲ گردید. مفهومی که بیانگر آن است که صرفا تلاش برای رسیدن به توسعه کافی نیست و میبایست این توسعه برای نسل های آینده نیز پایدار بماند. در واقع مفهوم یاد شده توسعه را به هر نحوی دنبال نمیکند. آرمان های توسعه پایدار در فواصل سالهای ۲۰۰۰ و ۲۰۱۵ چشماندازهای توسعه در سراسر جهان را ترسیم میکند. توسعه پایدار به طور کلی دربردارنده توجه به مسائل محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی است.
امنیت اقتصادی یکی از مولفههای اساسی توسعه در کشورها است؛ مولفهای که در پرتو توجه به نیازها و ظرفیتهای بومی هر کشور و هر منطقه محقق میشود. یادداشت پیشرو، با نگاهی توصیفی- تحلیلی تهدید علیه امنیت اقتصادی از رهاورد کاربرد مین ها را مورد مداقه و بررسی قرار می دهد و به این پرسش اصلی پاسخ میگوید که خسران اقتصادی ناشی از استفاده مین ها چیست؟ برای پاسخ مناسب به پرسش مطرح شده، می بایست ابعاد اقتصادی کاربرد مین ها را پیش از انفجار و پس از انفجار بررسی کرد.
پیش از انفجار مین
بر اساس آمارها ۱۱۰ میلیون مین کار گذاشته شده در ۶۳ کشور دنیا وجود دارد. ۱۶ میلیون از این مین ها در کشور ایران هستند که پس از کشور مصر دومین کشور آلوده به مین جهان است. هزینه ساخت هر مین سه تا سی دلار است و هزینه پاکسازی آن به هزار دلار می رسد. با روند کنونی پاکسازی مین ها و با فرض آنکه مین دیگری کار گذاشته نشود، ۱۱۰۰ سال زمان نیاز است تا جهانی عاری از مین را جشن گرفت. چهار میلیون و دویست هزار هکتار از زمین های کشور ایران آلوده به مین است. ایلام با ۱/۷۰۰/۰۰۰ هکتار، خوزستان با ۱/۵۰۰/۰۰۰ هکتار،کرمانشاه با ۷۰۰/۰۰۰ هکتار، کوردستان با ۱۵۰/۰۰۰ هکتار و آذربایجان غربی با ۱۵۰/۰۰۰ هکتار به ترتیب پنج استان آلوده به مین کشور هستند. در هر ۲۲ دقیقه یک نفر به وسیله انفجار مین کشته می شود. هشتاد درصد از مردمانی که به وسیله مین مجروح یا کشته می شوند، غیر نظامی و بیست درصد دیگر نظامی هستند. تمامی این آمارها صرفنظر از ابعاد انسانی موضوع، با یک تحلیل ساده می تواند تهدیدی علیه امنیت اقتصادی و در نتیجه عدم توسعه کشورها باشد. برخی از این تهدیدات اقتصادی آشکار و بخش عمده ای از آن نیز پنهان است. مهاجرت از مناطق آلوده به مین، یکاری، عدم استفاده بهینه از ظرفیت مرز نشینان، از هم پاشیده شدن خانواده ها، عدم تولید محصولات کشاورزی، عدم امنیت غذایی، تهدید کشاورزی و … از زوایای آشکار و پنهان مینها علیه امنیت اقتصادی هستند.
چنانچه برای ساخت هر مین میانگین پانزده دلار نیز هزینه شده باشد، برای شانزده میلیون مین کار گذاشته شده در استان های مرزی ایران ۲۴۰ میلیون دلار هزینه شده است. که برای پاکسازی آنها نیاز به ۱۶ میلیارد دلار است. با در نظر گرفتن این نکته که هشتاد درصد قربانیان مین غیر نظامی هستند؛ باید گفت: دستکم از حیث نظامی ممکن است بیست درصد هزینه ها کارکرد نظامی داشته باشند.
هزینه های ساخت مین در جهان به بیش از ۶۱۵۰ میلیارد دلار میرسد که هزینه های پاکسازی مین های کار گذاشته شده ۱۱۰ میلیارد دلار است.
هزینه هایی که می توانست به جای ساخت و مقابله با آسیب ناشی از مین ها در جهت مقابله با خشونت و افراطی گری، فقر، سوء تغذیه و سایر بحران های ملی، منطقه ای و جهانی قرار گیرد.
نظر به چهار میلیون و دویست هزار زمین های آلوده به مین کشور باید گفت: کشاورزی و دامداری به عنوان شغل اصلی مرزنشینان مورد تهدید است؛ تهدیدی که به عدم بهره وری از زمین های آلوده می انجامد. پیامدی که می تواند منجر به مهاجرت، بیکاری و فروپاشی خانواده ها شود. چنانچه میانگین بهره وری هر هکتار ۲۰۰ میلیون ریال نیز باشد، معادل ۸۴۰ هزار میلیارد ریال فرصت اقتصادی از جامعه سلب میشود. فرصتی که پیامدی جز عدم توسعه یافتگی ندارد.
یکی از جنبه های مقابله با مین ها، پیشگیری از وقوع انفجار نگهبانان خاموش است. چنین پیشگیری از طریق آموزش مخاطرات مین به مردمان در معرض آن میسر است. امری که چنانچه کامل صورت گیرد؛ نیاز به آموزش همگان و تکرار این آموزش ها است. نظر به آنکه اغلب روستاهای مرزی آلوده به مین اند؛ این روستایان هستند که برای آگاهی از مخاطرات مین آموزش می بینند؛ در حالی که این موضوع نمی تواند به آموزش صد درصدی جهت مقابله با آسیب های ناشی از مین کمک کند؛ چرا که در مناطق دورتر از زمین های آلوده، شهروندانی زندگی میک نند که بنا به دلایل مختلف کار، مسافرت و … در معرض آسیبهای ناشی از مین قرار می گیرند. با این رویکرد، آموزش کامل در صورتی است که هشتاد میلیون گردشگر تحت آموزش قرار گیرند! در حال حاضر نهادهای متولی یعنی ادارات بهزیستی، جمعیت هلال احمر، مرکز مین زدایی کشور و برخی از سازمان های مردم نهاد چون موسسه دانش پژوهان ماف در کوردستان به کار آموزش مخاطرات مین به مردمان در معرض آن می پردازند. آموزش هایی که خود نیازمند صرف هزینه و بودجه بسیار است.
از دیگر حوزه های تهدید کننده امنیت اقتصادی، گردشگری است که به واسطه مناطق آلوده به مین و برای حفظ جان، فرصت توسعه از رهاورد گردشگری از مناطق مربوطه سلب می شود. بیشک نقش گردشگری در پرتو ظرفیتهای موجود هر جامعه و تاثیر آن بر توسعه اقتصادی جوامع به عنوان یکی از مولفههای اساسی توسعه بر کسی پوشیده نیست. این مساله از جمله زوایای پنهان آثار نامطلوب کاربرد مینها بر توسعه اقتصادی مناطق در معرض آن است که صد البته بدون در نظر گرفتن سایر بستر سازیها و زیرساخت ها این امر به تنهایی میسر نیست؛ لکن در هر حال میتوان مناطق آلوده به مین را یکی از موانع مهم در عدم توسعه گردشگری به شمار آورد. به ویژه در کشور ایران که مناطق آلوده به مین آن، هم مرز با کشور عراق است. چنین ظرفیتی می توانست (و در صورت پاکسازی میادین مین می تواند) در خدمت توسعه بازارچه های مرزی و ورود تجار و گردشگران کشورهای همسایه به ویژه عراق قرار گیرد.
۲. پس از انفجار مین
خسران اقتصادی ناشی از کاربرد مین ها در زمان پس از انفجار بیش از پیش نمایان می شود. در این مرحله مین ها موجب کشته شدن یا مجروح شدن انسان ها میشوند. در این میان حتی حیوانات هم از نگهبانان خاموش در امان نیستند و ممکن است با کشته شدن یا مصدوم شدن سایر موجودات ضمن خسارت های جبران ناپذیر به محیط زیست، خسارت های مالی بیشماری متوجه دامداران شود. نظر به آنکه در مناطق مرزی کار کودکان و زنان دوشادوش مردان خانواده یک امر کاملا طبیعی است، با کشته شدن هر انسان (اعم از کودک، زن و مرد) شاهد حذف یک نفر از چرخه تولید اقتصادی در مناطق مرز نشین هستیم. کولبرانی که تا دیروز نانآور خانواده بودند و یا کودکانی که تا پیش از انفجار مین همراه با گله به بهبود وضعیت اقتصادی خانواده و تولید محصولات دامی کشور کمک می کردند؛ امروز می بایست به عنوان یک قربانی هزینه های هنگفتی را برای دسترسی به خدمات بهداشتی و توانبخشی متحمل شوند.
ویژگی مین های زمینی به نحوی است که عموما قربانی خویش را با صدمات جسمی بسیاری مواجه میسازد. صدماتی که سطحی نبوده و اغلب چند عضو از بدن قربانی و اعضای حساس وی را هدف می گیرد. از دست دادن چشم، زیبایی صورت، پا و دست از آثار نامطلوب انفجار هر مین بر قربانی خویش است. نظر به همین آثار ناهمگن است که نمیتوان هزینه های درمانی هر قربانی را تخمین زد. هزینه هایی که به درمانهای اولیه ختم نمیشود؛ بلکه می بایست بخش بیشتری از هزینه ها را برای بازگشت فرد قربانی به زندگی صرف کرد که در صورت انجام روند صحیح توانبخشی، دسترسی به چنین خدماتی محدود به فرد قربانی نیست و اطرافیان و خانواده را نیز شامل می شود. در این مرحله می بایست سه مرحله توانبخشی یعنی توانبخشی پزشکی، اجتماعی و حرفه ای را برای فرد قربانی مورد توجه قرار داد.
توانبخشی پزشکی مجموعه ای است متشکل از نیروهای توان پزشکی یعنی پزشکان متخصص و پیراپزشک که هدف آنها ممانعت از وخامت وضع عمومی فرد دارای معلولیت، حفظ حیات او بهبود ضایعه تا حد ممکن از طریق روش های مختلف درمانی، آموزش مهارت های ارتباطی و تحرک و درنهایت تثبیت وضع جسمی- روانی فرد در زندگی خود با حداکثر استقلال ممکن است.
توانبخشی اجتماعی فرایندی از خدمات مستمر و هماهنگ توانبخشی در زمینه اجتماعی و روانی به فرد دارای معلولیت و خانواده وی است تا ضمن کاهش هر نوع فشار اقتصادی، اجتماعی و روحی بتواند در جریان کلی توانبخشی واقع گردیده، آمادگی کافی برای ایفای نقش اجتماعی را در مرحله ورود به کار در جامعه کسب نماید.
توانبخشی حرفهای فرایندی از خدمات مستمر و هماهنگ توانبخشی است که در ابعاد ارزشیابی، راهنمایی حرفهای، آموزش حرفه ای کار یابی و اشتغال در جهت قادر سازی فرد دارای معلولیت برای دستیابی و ابقا در شغل مناسب ارائه می شود که با هدف آشکار کردن و توسعه کیفیت های کاری افراد دارای معلولیت- ارائه فرصتهای حرفه ای مناسب برای افراد دارای معلولیت- برطرف کردن نیازهای آموزشی گروه های مختلف افراد دارای معلولیت صورت می گیرد.
نظر به تعهد دولت به حمایت از قربانیان مین برای طی مراحل پیش گفته و ارائه خدمات بهداشتی و درمانی، آموزشی و تحصیلی، معیشتی، اشتغال، دسترس پذیری و مناسب سازی و سایر خدمات جانبی می بایست برای هر قربانی مین ماهیانه بیش از ۱۵۰ میلیون ریال هزینه کرد. با توجه به ۱۰ هزار قربانی مین در کشور، هزار و پانصد ریال هزینه برای تحقق این مهم لازمست در نظر گرفت. اگرچه به دلیل نادیده گرفتن موضوع توانبخشی این مهم یا صورت نمیگیرد یا بسیار ناقص انجام میشود. موضوعی که قربانیان مین را منزوی کرده و در نهایت صرف چنین هزینه های بر دوش خانواده و جامعه قرار می گیرد.
با انفجار هر مین ممکن است حیات یک نفر سلب شود. حیاتی که اگر آنرا بر مبنای دیه انسان نیز محاسبه کنیم؛ با شانزده میلیون مین کار گذاشته شده و با مبلغ دیه انسان در سال ۱۴۰۰ و با در نظر گرفتن اینکه هر مین به سلب حیات یک نفر منجر شود و با در نظر گرفتن دیه انسان در ماه های غیر حرام که ۴۸۰ میلیون تومان است؛ از حیث اقتصادی معادل دیه انسان ۷٫۶۸۰٫۰۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰٫۰۰۰ تومان خواهد بود. این در حالی است که مین ها به تدریج و طی سال های متمادی منفجر شده و موجب کشته شدن انسان ها می گردد. اتفاقی که موجب می شود؛ هزینه های تخمین زده با توجه به بالا رفتن دیه انسان به مراتب بالاتر از تخمین یاد شده باشد. همچنین تخمین مطرح شده، حداقل خسارت را در نظر گرفته است؛ چرا که با انفجار هر مین بسته به نوع آن ممکن است بیش از یک نفر کشته شود. حتی اگر انفجار مینها منجر به کشته شدن قربانیان نشوند، صدمات جسمی و روانی بسیار به بار خواهند آورد که بیش از معادل دیه مذکور، میبایست برای فرد قربانی صرف کرد.
نتیجه:
زوایای آشکار و پنهان استفاده از مین ها برای مقابله با دشمن، کمترین کارکرد نظامی را دارد. از حیث نظامی صرف هزینه های بسیار در صورتی قابلیت توجیه را دارد که معادل آن هزینه ها بتوان به امنیت ملی، منطقه ای یا جهانی از حیث سیاسی و برقراری صلح کمک کرد. مین ها نه تنها می توانند به حفظ صلح یاری رسانند؛ بلکه علاوه بر تهدید جنبه های مختلف امنیت، بر توسعه اقتصادی جوامع در معرض آن نیز تاثیر منفی داشته و خواهند داشت. تاثیری که از زمان ساخت این ابزار جنگی شروع شده و تا پس از انفجار و پایان عمر قربانی ناشی از آن نیز ادامه دارد. به نظر می رسد؛ بشر امروز در استفاده از مین ها به اندازه سایر سلاح های جنگی دچار دوگانگی در تعارض نشده است. از یکسو برای ساخت، انتقال و استفاده از مین ها هزینه می کند و از سوی دیگر برای مقابله با آسیب های ناشی از آن و پاکسازی میادین مین می کوشد. کوششی که متضمن تحمل هزینه های اقتصادی بسیار است. عدالت توزیعی پس از جنگ نیز بیانگر حمایت از قربانیان آن است. قربانیانی که به واسطه شیاطین خفته در خاک متحمل هزینه های بسیاری می گردند و این دولت ها هستند که باید با در نظر گرفتن بودجه های متناسب به مدد آنها بشتابند. با وجود تعداد بی شمار نگهبانان خاموش چه در انبارها و چه در زیر خاک، تهدید علیه امنیت اقتصادی همچنان وجود دارد. توصیه به نابودی و پاکسازی مین ها تا حدودی می تواند به مدیریت این تهدید کمک کند. مقابله با مین ها پیش از انفجار آنها بهترین شیوه مدیریت اقتصادی ناشی از کاربرد مین ها است؛ چرا که در مرحله پس از انفجار، نیاز به صرف هزینه های بسیار است. به جز مدیریت وضعیت موجود برای کاهش آثار نامطلوب اقتصادی، عدم ساخت و تولید مین های جدید راه حل رسیدن به توسعه در جهان، منطقه و کشورهای در معرض این ابزار جنگی است. حتی با در نظر گرفتن ضرورت توجه به امنیت ملی میبایست با جایگزین کردن سایر راه های دفاعی و بهینه در صدد تقویت و ثبات سایر جنبه های امنیت به ویژه امنیت اقتصادی بود.
دکتر ناصر سرگران وکیل دادگستری,مدرس حقوق بین الملل و جانباز مین
منبع: سایت سقزرووداو