جنگ اکراین: مقابله آشکار با کنوانسیون اتاوا

در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲، به دستور ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، حملات هوایی و تهاجم زمینی روسیه علیه اوکراین، در جبهه شمالی از بلاروس به سمت کی‌یف، از جبهه شمال شرقی به سمت خارکف، از جبهه جنوبی از کریمه و از جبهه جنوب شرقی از دونتسک و لوهانسک، آغاز شد. مدتی بعد، روسیه الحاق قانونی چهار استان نیمه اشغالی را اعلام کرد.

دولت اکراین به منظور دفاع، از جامعه جهانی درخواست کمک های نظامی نمود.بلافاصله این درخواست از سوی کشورهای غربی با ارسال انواع سلاح از قبیل توپخانه،خمپاره انداز،موشک،تانک و خودروهای زرهی پاسخ داده شد.

در حالیکه توجه همه به درگیری های زمینی بین اکراین و روسیه جلب شده بود، سازمان دیده بان حقوق بشر(HRW) گزارش از 11 مورد تلفات غیرنظامی از جمله یک مورد مرگ و قطع پا‌های متعدد را در اثر مین‌های ضدنفر ممنوعه ثبت کرده بود و اعتقاد دارد سربازان اوکراین در بازه زمانی آوریل تا سپتامبر ۲۰۲۲ با شلیک چندین راکت ،هزاران مین ضدنفر PFM-1 به سمت سرزمین‌های تحت اشغال روسیه در نزدیکی شهر ایزیوم در شرق این کشور پرتاب کرده است.

در ماه می همان سال استیو گوس، مدیر سازمان دیده بان حقوق بشر اعلام کرد، این سازمان یافته های خود در این زمینه را به دولت اکراین ارائه نموده اما پاسخی دریافت نکرده است.

این اقدامات در حالی صورت گرفته بود که اکراین در24 فوریه 1999 کنوانسیون اتاوا(منع به کارگیری مین های ضدنفر ) را امضا و در 27 دسامبر2005 رسما به ان پیوسته بود.

کنوانسیون اتاوا: منع به کارگیری مین های زمینی ضدنفر

مین زمینی،بسته ایی است حاوی مقداری ماده منفجره‌ که در محفظه‌های فلزی، چوبی یا پلاستیکی قرار دارد و انفجار انها موجب کشته و زخمی شدن افراد و نابودی تجهیزات می شود . این مین ها در دو نوع ضد نفر و ضد تانک تولید می‌شوند.

مین‌های ضدنفر از خطرناک ترین سلاح های ساخت بشر می باشد؛ چراکه تفاوتی بین پوتین نظامیان و پاهای کودکان قائل نیستند و هر کسی می‌تواند قربانی آنها شود.مطابق با امارهای منتشر شده، 70 درصد تلفات ناشی از مین ها را افراد غیر نظامی تشکیل می دهد که 40 درصد انها کودکان می باشند.

با توجه به تلفات بالای ناشی از به کارگیری مین های ضدنفر در دهه های گذشته، در سال ۱۹۹6، معاهده ممنوعیت استفاده از مین ضد نفر؛موسوم به اتاوا؛ به اجرا درآمد.

براساس ماده ۱۵ این کنوانسیون استفاده، انباشت، تولید و انتقال مین‌های ضدنفرممنوع اعلام شد و تاکنون بیش از 160 کشور به ان پیوسته انداما سه قدرت اصلی شورای امنیت یعنی آمریکا،روسیه و چین هنوز این کنوانسیون را امضا نکرده اند.

نقض کنوانسیون اتاوا

در ادامه جنگ اکراین به تازگی دولت بایدن بسته کمک نظامی به ارزش 275 میلیون دلار در اختیار اکراین قرار داد و در نهایت تعجب در این بسته در کنار اقلامی مانند مهمات توپخانه خودکششی موسوم به هیمارس ، موشک های زمین به هوای جاولین و ....نام مین های ضد نفر نیز به چشم می خورد.

لویدآستین وزیر دفاع ایالات متحده از ارسال مین های ضدنفر به اکراین دفاع نمود و اظهار داشت که روس‌ها در جنگ اوکراین دیگر با نیروهای مکانیزه پیشروی نمی‌کنند بلکه «نیروهای پیاده‌نظامی» در راس قرار گرفته‌اند که «می‌توانند راه را برای نیروهای مکانیزه هموار کنند.»

وزیر دفاع آمریکا همچنین گفت :اوکراینی‌ها «به چیزهایی نیاز دارند که بتواند به آنها کمک کند تا تلاش‌های روس‌ها را تضعیف کند.»

در ادامه توجیه فروش این سلاح ممنوعه که جان غیرنظامیان را به خطر می اندازد، یکی از مقامات آمریکایی اظهار داشت: این مین‌ها غیرپایدار هستند و با گذشت زمان بی‌اثر می‌شوند و قانون‌گذاران اوکراینی متعهد شدند که از این مین‌ها در مناطق خیلی پرجمعیت استفاده نکنند.!

در حالیکه انتظار می رفت دولت اکراین به عنوان یکی از اعضای کنوانسیون اتاوا از تحویل گرفتن مین ها خودداری نماید؛ولودیمیر زلنسکی رئیس جمهور اوکراین از بسته جدید کمک نظامی آمریکا به کی‌یف که شامل «مین‌های بسیار مهمی برای متوقف کردن حملات روسیه است» تشکر کرد و گفت که این تسلیحات «نیروهای ما در جبهه را واقعا تقویت می‌کند.»

کنفرانس سیم ریپ کامبوج

اخبار این بسته جنجالی در زمانی منتشر گردید که اعضای کنوانسیون اتاوا برای پنجمین نشست ارزیابی پیشرفت در هدف آن به سوی جهانی بدون مین‌های ضد نفر ،در سیم ریپ کامبوج دور هم جمع شده بودند.

تامار گابلنیچ،مدیر کمپین بین المللی برای ممنوعیت مین های زمینی،(ICBL)در این اجلاس بیان داشت که این پیشنهاد معاهده را دچار بحران کرده است.

او گفت:بنابراین ما بسیار امیدواریم که پیشنهاد ارایه شده از سوی ایالات متحده قاطعانه توسط اکراین رد شود.

هیئت اوکراینی در سیم ریپ از اظهارنظر در مورد پیشنهاد انتقال مین سکوت اختیار نمود در این حال یوهنی کیوشیک، یک مقام دفاعی اوکراین گفت:«ما نگرانی‌هایی را شنیده‌ایم که از سوی جامعه مطرح شده است. این نگرانی‌ها به دولت اوکراین منتقل خواهند شد.»

بحرانی که مدیر کمپین بین المللی برای ممنوعیت مین های زمینی (ICBL)از ان صحبت می کرد چندان بی مورد نبود، زیرا چند روز بعد یکی از مقامات وزارت دفاع فنلاند گفت که در حال بررسی بازگرداندن مین‌های زمینی ضد نفر به زرادخانه خود هستند.

فنلاند در سال 2012 به معاهده ضد مین ملحق شد، اما مدافعان استفاده از آن، معتقدند که محیط امنیتی کشور به دلیل جنگ روسیه در اوکراین تغییر کرده است.

ادامه جنگ اکراین و نقض آشکار یک معاهده بین المللی توسط یک عضو دائمی شورای امنیت ممکن است راه را برای زیرپا گذاشتن قوانین توسط سایرکشورها باز نماید.

چیزی که اشکار است ،جنگ در اکراین روزی خاتمه خواهد یافت؛ اما مین های کاشته شده در زمین تا سالها پس از جنگ همچنان به کشتار غیرنظامیان ادامه خواهد داد.

نوشته شده توسط بهنام صادقی در دوشنبه ۲۶ آذر ۱۴۰۳ |