این بود صلح؟

17 آذر 1384، مجمع عمومی سازمان ملل 15 فروردین هر سال (چهارم آپریل) را نامگذاری کرد؛ نامی که در ایران کمتر شنیده شده و یا اصلا به گوش کسی نرسیده است: «روز جهانی آگاهی از مین و کمک به مقابله با مین».

بیش از 16 میلیون مین درطی 8 سال جنگ، خاک ایران را آلوده کرده اند و همچنان قربانی می گیرند. مرکز مین زدایی، آمار کشته ها و زخمیها را حدود ده هزار نفر اعلام کرده است. بخشی از این قربانیان کودکان و جوانانی هستند که پس از پایان جنگ و یا حتی اعدام صدام به دنیا آمده اند، مردان عشایری که سرپرستی بیش از یک خانواده را برعهده دارند، حیواناتی که تمام دارایی دامداران هستند و حتی مهمانان نوروزی در استانهای غرب و جنوب غرب. حادثه ها، دلخراش اند اما بسیار ساده، در کمتر از چهار جمله، اتفاق می افتند:

سوم فروردین 1397، دریاچه سَرابله در استان ایلام- خانواده ای اهل همان استان برای گذران تعطیلات نوروزی دراطراف دریاچه چادر زده بودند. شی ای ناشناس توجه آنها را به خود جلب می کند. آن را از روی زمین برمی دارند: شکرالله رحیمی، 44 ساله و پسرش علیرضای 10 ساله کشته می شوند و پای مادرِ 25 ساله ی خانواده ترکش می خورد. آن شیء ناشناس، نارنجک بود. 

سوم فروردین 1397، سقز در استان کردستان- منصور مرادی، 35 ساله، کارِ آن روز خود را به تازگی آغاز کرده بود. مینِ ضدنفر هر دو پای او را از مچ قطع می کند. او کولبر بود.

23 اسفند 1396، سردشت در استان آذربایجان غربی- دامداری گاوهای خود را به چِرا می برد. مینِ ضدنفر، یک گاو را تلف و سه راس دیگر را زخمی می کند. پس از این اتفاق، مرکز مین زدایی کمر به پاکسازی منطقه می بندد.

21 اسفند 1396، شوش در استان خوزستان- پسری 12 ساله، حیوانات را به چِرا می برد. مینِ ضدنفر جان او را می گیرد.

20 اسفند 1396، حوالی دهلران در استان ایلام- راننده ی شرکت نفت در ساعت کاری، لوله های نفت را با تراکتور جا به جا می کرد. تراکتور به روی مینِ ضدتانک می رود. تراکتور کاملاً نابود می شود و موج انفجار راننده را می گیرد.

.

.

.

غیرنظامیان در حالی یکی پس از دیگری کشته و زخمی می شوند که 30 سال از پایان جنگ و برقراری صلح در کشور گذشته است؛ شاید به همین دلیل باشد که در سال 2017، دبیرکل سازمان ملل گفت: «صلح بدون پاکسازی میادین مین، ناتمام است».

و این داستان ادامه دارد... اما نه تا زمانی که مردم آگاه باشند و مسئولین همت کنند. در راستایِ نامِ جهانیِ 15 فروردین، پویشی مردمی در ایران به راه افتاد به نام «ایران بدون مین». هدف از این کمپین، افزایش آگاهی عمومی نسبت به مین و مهمات باقیمانده از جنگ است تا دیگر نارنجک، شی ای ناشناس نباشد و همچنین توجه بیشتر مسئولین را به این مهم، بیش از پیش جلب کند تا هر چه سریعتر مناطق مشکوک به مین را پاکسازی کند. اگر تصویر فردی را دیدید که نوشته های «ایران بدون مین» و «از پاکسازی میادین مین حمایت می کنم» در دست دارد، او عضوی از این پویش مردمی است.

ایران با 4 میلیون و 200 هزار هکتار زمین آلوده به مین در استانهای آذربایجان غربی، کردستان، کرمانشاه، ایلام و خوزستان پس از مصر، دومین کشور آلوده به مین در جهان است که البته بیشتر مناطق پاکسازی شده است اما تا زمانی که آخرین مین در زیر زمین زنده باشد، اطلاع رسانی و آگاهی بخشی به عموم مردم به ویژه مردم محلی ضرورت دارد. فعالیتهای مثبت بسیاری، هم از سوی مرکز مین زدایی و هم از سوی فعالین حقوق بشر در کشور انجام شده است اما این کوششها از چشم سازمانهای بین المللی، به ویژه سازمان ملل، پنهان مانده است. 

از اینرو کمپین «ایران بدون مین» به همت حقوقدان و فعال حقوق بشر، لیلا علی کرمی و همچنین بهنام صادقی، کارشناس مین زدایی و حامی حقوق قربانیانِ مین، از اسفند 1395 آغاز شد تا ابرهای تیره و تار را کنار زند و سختکوشی های فعالین و مسئولین را به جامعه جهانی نشان دهد. 

فاطمه صادقی

نوشته شده توسط بهنام صادقی در چهارشنبه ۱۵ فروردین ۱۳۹۷ |