اصول راهنما

تهيه و كاربرد IMAS   بر اساس 5 اصل صورت مي گيرد :

1.       حق دولت ها براي استفاده از استانداردهاي ملي در طرح هاي ملي

2.      حفظ استانداردهايي كه در معرض خطر هستند (مانند استانداردهاي مربوط به انهدام ذخائر مين هاي ضد نفر)

3.     تاكيد بر شكل گيري يك ظرفيت ملي براي توسعه، حفظ و استفاده از استانداردهاي مناسب عمليات مين

4.     تطبيق IMAS   با استانداردها و هنجارهاي بين المللي ديگر

5.     عقد قراردادهاي بين المللي

1 – 5 مسئوليت ها و قوانين ملي : مقامات ملي عمليات مين نيز بايد به نوبه خود در جهت وضع آندسته از قوانين و مقرراتي كه منجر به بهبود كارائي در مديريت عمليات مين مي شود اقدام نمايند.اين مقامات مسئول پيشرفت عمليات مين با توجه به مختصات بومي و منطقه اي مي باشند.

2 – 5 ديدگاه انسان دوستانه : هدف عمليات مين حمايت از انسان هاي آسيب پذير است. تدوين استانداردها و كاربردشان فقط بايد مبتني بر فعاليت هاي انسان دوستانه باشد.

3 – 5 ظرفيت سازي : فرآيندي است كه با استفاده از آن افراد، موسسه ها و جوامع مشكلات را بررسي كرده و روشهايي را اتخاذ مي نمايد كه در نهايت منجر به بر طرف شدن و حل آنها مي شود. در كشورهايي كه براي مدت طولاني درگير عمليات مين خواهند بود توسعه تدريجي ظرفيت بايد از ابتداي عمليات مين مورد توجه قرار بگيرد. در سطح ملي ظرفيت طبيعي بوسيله توانايي و تمايل يك دولت به اجراي عمليات مين مشخص مي شود. اين ظرفيت شامل توانايي در برنامه ريزي و هماهنگي و حفظ برنامه هاي عملياتي است كه قابل اجرا و مقرون به صرفه باشد. همچنين توانايي توسعه، حفظ و به كارگيري استانداردهاي عمليات مين در اين مقوله مي گنجد.

4 – 5 ساير استانداردهاي بين المللي : IMAS به منظور اجراي استانداردها، قوانين و توافق هاي بين المللي نوشته مي شود. سازمان بين المللي استاندارد سازي (ISO)  در مورد كنترل خطرات ناشي از مين و كيفيت پاكسازي همسو با IMAS استانداردهاي گوناگوني را ارائه مي دهد.پروتكلهاي بين المللي نيز براي تبادل مديريت و نشر اطلاعات الكترونيكي قوانيني تجويز مي كنند كه در مديريت اطلاعاتي مورد استفاده قرار مي گيرد.

پيمان هاي بين المللي :

IMAS مبتني بر دو پيمان اصلي در سطح قوانين بين الملل است. اين دو پيمان با مين هاي زميني سر و كار دارد.

پيمان 1997 مبني بر منع استفاده ، ذخيره و توليد و انتقال مين هايضد نفر و تخريب آنها است. از اين پيمان به عنوان پيمان اتاوا ياد مي شود.

پروتكل اصلاحي شماره 2 پيمان تسليحاتي و قراردادي سازمان ملل در مورد محدوديت استفاده از مين.

6.      سازمان بين المللي استاندارد سازي : ISO   يك اتحاديه جهاني متشكل از 138 كشور است. عمل ISO انجام توافق هاي بين المللي در خصوص استاندارد سازي است.پذيرفتن استاندارد هاي ISO اختياري است اگر چه بعضي از آنها در برخي كشورها به مثابه قانون است. ISOكليه عواملي را كه منجر به حصول يك استاندارد نسبي در امر پاكسازي مي شود را مورد بررسي قرار مي دهد.

7.     كاربرد استاندارد عمليات مين : اين استانداردها به مقامات ملي كشور مين زده در توسعه استانداردهاي عمليات مين كمك ميكند. اين استانداردها از جايگاه قانوني برخوردار نمي باشد مگر در شرايطي كه مقامات ملي آنها را به عنوان استاندارد كشوري بپذيرد.راهنماي استفاده از استانداردهاي بين المللي در زير ارائه شده است :

دركوران جنگ كمكهاي انساندوستانه به تعويق افتاده و از ورود آنها جلوگيري مي شود. خطرات جدي در اين شرايط امدادگران را تهديد مي نمايد. در اين موارد نياز به واكنش جامعه بين الملل وجود دارد. يكي از جنبه هاي عمليات مين آموزش خطرات مين و كمك به قربانيان است. دربعضي از مناطق خاص كه انجام شناسايي و بررسي هاي فني مقدور است عمليات مين در راستاي حمايت از آژانس هاي انسان دوستانه صورت مي گيرد. در صورت فقدان مقام ملي عمليات مين انجام فعاليت هاي پاكسازي بر كاهش خطرات سيستم مرگ و مصدوميت تمركز دارد و در خصوص انجام بازرسي هاي بعد از پاكسازي اقدامي انجام نمي شود در چنين شرايطي مقامات محلي در استفاده از IMAS بر مبناي آگاهي هاي خود عمل مي نمايند.

8.     شرايط قانوني : همانگونه كه قبلاً گفته شد IMAS فاقد جايگاه قانوني است مگر در مواردي كه كشوري آنرا جزو استانداردهاي ملي خود منظور نمايد. قراردادهاي منعقد شده بر مبناي IMAS بايد با قوانين كشورهاي مين زده همخواني داشته باشد. اين امر علاوه بر موضوعات مرتبط با عمليات مين موضوع هاي كلي نظير ايمني، سلامت كاري، شرايط محيطي و دستمزدها را در بر مي گيرد.

9.      بررسي دائمي IMAS : سازمان جهاني استاندارد (ISO)  هر سه الي 5 سال استانداردهاي IMAS را بصورت رسمي مورد بررسي قرار مي دهد. اين كار به منظور حصول اطمينان از مرتبط بودن، دقيق بودن، مناسب بودن و قابل دسترس بودن استانداردها صورت مي گيرد.

10.   كميته بررسي عمليات مين :اين كميته به ندرت با افراد تماس مي گيرد و كار خود را با استفاده از پست الكترونيكي انجام مي دهد. اعضاء اين كميته عبارتند از : 1- رئيس 2 – اعضاء 3 – منشي

11.   حدود مسئوليت ها

1-11 سازمان ملل متحد :

سازمان ملل متحد مسئوليت دارد تا به صورت مداوم در جهت بهينه سازي روشهاي عمليات مين اقدام نمايد و دست آوردهاي خود را در سطوح بين المللي منتشر سازد.   UNIMASدفتري است در سازمان ملل متحد كه مسئول انجمن بين المللي توسعه و حفظ عمليات مين مي باشد. در صورتيكه شرايط محلي مانع نشوند سازمان ملل متحد عمليات هاي لازم را در برنامه ها و قراردادهاي خود اعمال مي نمايد.

2-11سازمانهاي منطقه اي :

در بعضي از نواحي دنيا سازمان هاي منطقه اي به اعضايشان اجازه مي دهند تا برنامه هاي عمليات مين را در سطح ملي هماهنگ و حمايت كنند. نمونه بارز آن OAS در قسمت مركزي آمريكاي جنوبي است. مسئوليت و نقش عمليات مين از منطقه اي تا منطقه ديگر متفاوت است و از يادداشت تفاهم هاي ويژه يا قراردادها تبعيت ميكند.

3-11 مقام ملي عمليات مين :

ايجاد شرايط مطلوب جهت اعمال مديريت موثر در پروژه هاي عمليات مين از مسئوليت هاي مهم مقام ملي عملياتي مين است. اين مقام توسعه و اداره برنامه هاي عمليات مين را در سطح ملي عهده دار است و در خصوص ايجاد و حفظ استانداردها، قوانين و روش هاي مديريتي اقدام مي نمايد. استانداردها، قوانين و روش هاي وضع شده بايد با استانداردهاي بين المللي ديگر تطابق داشته باشد. در بعضي شرايط و موقعيت ها سازمان ملل متحد و ارگان هاي بين المللي ديگر بايد پاره اي از مسئوليت ها را به عهده بگيرند. در درگيري مستقيم كه صلح تهديد مي شودساختارهاي عمراني فروريخته و معمولاً تعداد زيادي آواره وجود دارد. درچنين وضعيتي عمليات مين در بالاترين اولويت قرار دارد. با افزايش تقاضا براي همكاري موثرتر در عمليات مين ميزان تاثير منفي مين بر جوامع آشكارتر مي شود. مركز عمليات مين تحت حمايت سازمان ملل ايجاد مي شود تا با تاكيد بر مديريت سيستم اطلاعات، مقايسه و تجزيه و تحليل اطلاعات كسب شده را انجام داده و آنها را منتشر نمايد.

شكل گيري مقام ملي مين از اهميت زيادي برخوردار است زيرا بيانگر گذر از مرحله اضطراري و تولد يك حاكميت موثر در كشورهاي مين زده است. اين مقام تقاضاي مراكز عمليات مين را هماهنگ مي نمايد و وظيفه مديريتي آن عبارت است از نوشتن استانداردهاي عملياتي مين (SOP)   .پيدايش چنين وضعيتي مستلزم كمك سازمان ملل منحد است. هرچند مسئوليت عمليات مين به كشور ميزبان واگذار مي گردد اما اين مسئله دليل بر عدم كمك رساني جامعه بين المللي نمي شود. اين كمك ها عبارتند از تهيه ابزارهاي مناسب، آموزش، كنترل كيفي پاكسازي و استفاده از يك برنامه كنترل مالي براي برآورده كردن احتياجات سازمان هاي كمك رساني بين المللي و ارائه راهنماييهاي لازم جهت استفاده درست از استانداردهاي بين المللي عمليات مين.

4 – 11  مراكز همكاري عمليات مين MACC

اين مراكز توسط مقام ملي عمليات مين و يا سازمان ملل متحد تشكيل مي گردد.

مسئوليت هاي مركز همكاري عمليات مين به شرح زير بر شمرده مي شود :

1.       برنامه ريزي تمام فعاليت هاي عمليات مين در حوزه اختيارات خود

2.       تهيه راهنمايي هاي فني براي مقام ملي عمليات مين

3.       حفظ پايگاههاي اطلاعاتي و اسناد عمليات مين

4.       انتخاب و تصديق سازمان هاي عمليات مين

5.       بررسي وقايع و حوادث مربوط به عمليات مين

5 – 11 سازمان عمليات مين :

شركت هاي تجاري و سازمان هاي ذيربط با عمليات مين روش هاي عملياتي استاندارد و دستور العمل هايي صادر مي نمايد كه منجر به موثر شدن پروژه هاي مين مي گردد. اين روش هاي عملياتي استاندارد بايد بر مبناي استانداردهاي ملي كشور ميزبان باشد. در صورت عدم وجود استانداردهاي ملي روش هاي عملياتي استاندارد بر اساس IMAS خواهد بود.

6 -11 كمك رساني :

تامين منابع مالي لازم جهت حمايت از اكثر عمليات هاي مين بوسيله سازمان هاي كمك رساني به ويژه دولت ها، سازمان هاي منطقه اي و صندوق بين المللي انجام مي شود. آژانس هاي كمك رساني جزئي از فرايند مديريت عمليات مين مي باشند و بايد از نحوه هزينه موثر سرمايه ها مطابق استانداردهاي ملي و بين المللي اطمينان حاصل كرد.اين امر با دقت در تنظيم و تدوين قراردادها با سازمان هاي توانا در امر پاكسازي ميسر مي شود. سازمانهاي كمك رساني به هر نحو ممكن بايد از حسن هزينه كردن سرمايه ها اطمينان حاصل نمايند و تنها راه حصول اطمينان بازديد از اراضي پاكسازي شده است.

نوشته شده توسط بهنام صادقی در پنجشنبه ۱۷ تیر ۱۳۸۹ |