استان خوزستان به دليل همجواري با 2 استان "ميسان" و "بصره" در عراق، در زمان جنگ به عنوان يكي از محورهاي استراتژيك براي دشمن مطرح بود و علاوه بر ايجاد استحكامات دفاعي فراوان، مانند كانال و سنگر، دشمن ميادين مين گسترده‌اي در اين استان ايجاد كرد. همچنين بسياري از اين ميادين مين علائم هشدار دهنده ندارند و يا اين‌كه علائم به مرور زمان از بين رفته‌اند، به‌گونه‌اي كه اكنون در برخي نقاط آلوده به مين هيچ علامت هشدار دهنده‌اي وجود ندارد و اين شرايط، مشكلات زيادي را براي پاكسازي اراضي آلوده ايجاد كرده است."

وي با بيان اين‌كه تراكم جمعيتي در خوزستان قابل‌توجه است، افزود: "مناطق جنوبي و غربي كشور با گذشت 30 سال از آغاز جنگ، هنوز آلوده به مين هستند و اين دشمنان صبور و بيدار، هنوز هم تلفات مي‌گيرند. بر اساس شناسايي انجام شده، يك‌ميليون و 380 هزار هكتار از بهترين اراضي استان خوزستان در زمان جنگ آلوده به مين شده است. عمليات پاكسازي مناطق آلوده به مين از سال 67 در خوزستان آغاز شد و تاكنون بيش از هفت ميليون مين و گلوله عمل‌نكرده در اين استان كشف شده است. با اقدامات وسيعي كه در اين سال‌ها در زمينه پاكسازي مناطق آلوده به مين انجام شده است، بخش وسيعي از زمين‌هاي آلوده، پاكسازي شده و در اختيار مردم و صنايع قرار گرفته است. متاسفانه هزار و 333 نفر در سال‌هاي پس از جنگ بر اثر انفجار مين كشته و يا زخمي شده‌اند كه 790 نفر از اين تعداد مرد و بقيه خانم بوده‌اند. از اين تعداد، 36 خانم و 406 آقا متاسفانه كشته شده‌اند."

ناطقي خطاب به نمايندگان سازمان‌هاي بين‌المللي فعال در زمينه مين‌زدايي هم گفت: "برگزاري دوره‌هاي تخصصي مين‌زدايي در استان، حضور نمايندگان ايران در دوره‌هاي آموزشي سازمان ملل و مساعدت و همكاري در زمينه پاكسازي مناطق آلوده به مين پيشنهادهاي استان خوزستان به سازمان‌هاي بين‌المللي است كه كمك مي‌كند روند پاكسازي اراضي هرچه بهتر انجام شود."

 پس از بازديد از يادمان شهيد چمران، نمايندگان مجامع بين‌المللي مين‌زدايي در قرارگاه پاكسازي چذابه حاضر شدند. رئيسي، مدير نظارت بر عمليات پاكسازي در خوزستان درباره اقدامات انجام شده در چذابه و ديگر مناطق آلوده به مين در خوزستان توضيحاتي داد و گفت: "استان‌هاي خوزستان، ايلام و كرمانشاه بيشترين مناطق آلوده به مين را دارند. بر اساس برآورد انجام شده در پايان جنگ، يك‌ميليون 700 هزار هكتار زمين آلوده به مين در خوزستان وجود دارد. اين زمين‌ها به 20 نقطه تقسيم شده‌اند و عمليات پاكسازي در اين مناطق در حال انجام است."

وي توضيح داد كه "در مسيري كه به اين قرارگاه آمده‌ايد، در دو سمت جاده زمين‌ها آلوده به مين هستند" و افزود: "براي اين‌كه كار پاكسازي دقيق‌تر انجام شود، مكان‌هاي آلوده به پلاك‌هاي كوچك‌تر تقسيم‌بندي شده و هركدام از آن 20 منطقه آلوده، خود از چند پلاك تشكيل شده است و هركدام از پلاك‌ها از سوي يك پيمانكار پاكسازي مي‌شود. پيش از آغاز پاكسازي، ابتدا عمليات شناسايي و شناسايي فني منطقه انجام و پس از آن عمليات پاكسازي اجرايي مي‌شود."

رئيسي با بيان اين‌كه اكنون 12 شركت پيمانكار در منطقه چذابه فعاليت دارند، ادامه داد: "باتلاقي بودن زمين‌هاي منطقه و همچنين آبگرفتگي در فصل بارندگي، ازجمله مشكلات موجود در روند پاكسازي است. همچنين جنس زمين در نقاط مختلف، متفاوت است و مين‌ها هم در عمق‌هاي مختلفي از زمين قرار دارند. تراكم و تنوع مين‌ها هم از ديگر ويژگي‌هاي چذابه است."

حسين عليزاده، ناظر عالي مين‌زدايي در خوزستان هم در ادامه توضيح داد: "زمين‌هاي آلوده به مين چذابه به 20 قطعه تقسيم شده‌اند و امروز از قطعه 19، پلاك B بازديد خواهيم كرد. پلاك B خود شامل 12 ميدان است كه تاكنون چهار ميدان آن كاملا پاكسازي شده است. ميادين 8 و 9 اكنون در حال بازسازي هستند و امروز از اين ميادين بازديد مي‌كنيم. اين 2 ميدان خيلي به هم نزديك هستند و ميدان شماره 9 داراي 14 هزار و 207 مترمربع و ميدان شماره هشت هم داراي 29 هزار و 291 مترمربع مساحت است. در ميدان شماره 9، مين (TC 2،4) كه نوعي مين ضدخودرو است وجود دارد و در ميدان شماره هشت هم مين VST كه نوعي مين منور و ضدنفر است ديده شده است. البته در اين ميدان مين ضدتانك و ضدخودرو هم وجود دارد. پيش‌بيني مي‌شود در ميدان شماره هشت، 3 هزار و 500 عدد مين وجود داشته باشد."

به گزارش ايسنا، پس از پايان توضيحات مسئولان قرارگاه، گروه راهي منطقه شدند. در مسير حركت به سمت منطقه آلوده به مين، مسير باريكي مشخص شده بود و خودروها تنها بايد در آن مسير حركت مي‌كردند. در ابتداي ورود به منطقه هم فرم‌هايي در اختيار گروه قرار گرفت و اعلام شد كه همه افراد بايد علاوه بر نام و مشخصات، گروه خوني خود را هم در فرم‌ها بنويسند تا در صورت بروز حادثه احتمالي، امكان خون‌رساني به‌موقع فراهم باشد.

پس از طي كردن مسافتي، به منطقه‌ مركزي ميدان شماره هشت رسيديم و تعداد زيادي از افراد مين‌ياب با لباس‌ها و كفش‌هاي مخصوص در اين منطقه به استقبال گروه آمدند. نكته جالب توجه اين بود كه با وجود كاهش نسبي دماي هوا در خوزستان، تعدادي از اعضاي گروه، از جمله نماينده سازمان ملل گرمازده شدند و برخي از آن‌ها سعي مي‌كردند با ريختن آب خنك بر روي كلاه خود، قدري از گرماي هوا بكاهند.

"وليزاده"، از كارشناسان شركت پيمانكاري كه در منطقه مشغول پاكسازي است توضيح داد كه امروز هوا خوب است و در برخي روزهاي مردادماه، دما به بيش از 50 درجه هم مي‌رسد كه اين موضوع موجب تعجب گروه شد.

وي توضيح داد: "اين منطقه بين فكه و چذابه قرار دارد و در قطعه 19 با 260 هكتار، تعداد زيادي مين وجود دارد. مين‌هاي ضدنفر و جهنده در اين زمين وجود دارد و به دليل مرور زمان و حركت خاك، تعدادي از آن‌ها در عمق خاك فرو رفته‌اند.

عمليات پاكسازي از سه ماه پيش در اين منطقه آغاز شده و از 12 ميداني كه در اين قطعه تعريف شده، عمليات پاكسازي در ميادين شماره 2، 4، 7 و 10 كاملا به پايان رسيده و عمليات كوبش زمين هم انجام شده است. پاكسازي ميدان شماره هشت هم از 2 روز پيش آغاز شده است.

مين‌هايي كه در گذشته ضدتانك بوده‌اند، با گذشت زمان حساس‌تر شده‌اند و امروز به عنوان مين ضدنفر عمل مي‌كنند و با كوچك‌ترين ضربه فعال مي‌شوند.

جواد مصطفايي، مدير اجرايي مركز مين‌زدايي كشور درباره مناطق آلوده به مين چذابه به ايسنا گفت: مين‌هاي موجود در منطقه چذابه  بسيار متنوع‌اند و در هيچ‌جاي دنيا منطقه‌اي وجود ندارد كه چنين تنوعي در مين‌هاي كاشته شده داشته باشد. نوع اقليم منطقه و گرم بودن هوا و همچنين وجود ماسه‌هاي روان هم پاكسازي را بسيار دشوار مي‌كند. در محدوده فكه تا چذابه ماسه روان وجود دارد و همين روان بودن ماسه‌ها موجب شده برخي مين‌ها به عمق 1،5 متري زمين بروند، در نتيجه كشف چنين مين‌هايي بسيار دشوار است.

امروز عزمي ملي براي پاكسازي مناطق آلوده ايجاد شده و تجهيزات و امكاناتي كه براي پاكسازي استفاده مي‌شود هم كاملا داخلي هستند. برخي تجهيزاتي كه در ايران ساخته شده حتي از نمونه‌هاي خارجي هم بهتر عمل مي‌كنند. ايران تجربه 30 ساله در پاكسازي ميادين مين دارد و با توجه به اين‌كه بيش از 85 درصد كشورهاي آلوده به مين، كشورهاي مسلمان هستند، ايران مي‌تواند در زمينه پاكسازي به اين كشورها كمك كند.

پس از پايان جنگ، پاكسازي از سال 67 و با اولويت مناطق مسكوني آغاز شد و با اقدامات انجام شده، همه مناطق مسكوني آلوده به مين در كشور پاكسازي شدند. مناطق اقتصادي و زمين‌هاي مورد استفاده كشاورزان و دامپروران هم در اولويت دوم قرار داشت و پس از آن هم دشت‌ها و زمين‌هاي بدون استفاده در اولويت سوم بود.

روشي كه براي پاكسازي مناطق آلوده به مين در كشور اعمال مي‌شود، كاملا علمي است و بر اساس توافق‌نامه‌اي كه با دانشگاه‌هاي كشور منعقد شده، از دانش علمي بومي كشور در اين زمينه استفاده مي‌شود. همچنين همه اطلاعات و آمار مربوط به پاكسازي در بانك اطلاعات مركز مين‌زدايي كشور ثبت مي‌شوند. با توجه به نوع آلودگي در هر منطقه، روشي ويژه براي پاكسازي اعمال و پيمانكاري متناسب با آن روش انتخاب مي‌شود. اين پيمانكاران هم تحت نظارت عالي مركز مين‌زدايي كشور فعاليت مي‌كنند."

گروه نمايندگان مجامع بين‌المللي در زمينه پاكسازي ميادين مين در ادامه از محل دپوي مين‌هاي يافته شده هم بازديد كردند. در اين منطقه تعداد زيادي مين در انواع مختلف وجود داشت.

نماينده كميته بين‌المللي صليب سرخ پس از بازديد از اين دپو، در گفت‌وگويي با خبرنگار ايسنا، از روند پاكسازي ميادين آلوده به مين در خوزستان اظهار رضايت كرد.

"پيير ريتر" گفت: ايران در زمينه پاكسازي مناطق آلوده به مين توان خوبي دارد و در بازديد از ميادين آلوده چذابه و روند پاكسازي اين مناطق، مشخص شد كه اين عمليات به خوبي از سوي ايراني‌ها در حال انجام است. كميته بين‌المللي صليب سرخ در جريان روند پاكسازي مناطق آلوده به مين ايران، به‌ويژه در خوزستان و كاهش آسيب‌هاي ناشي از مين‌هاي باقي‌مانده از زمان جنگ، با هلال‌احمر، سازمان بهزيستي و مركز مين‌زدايي ايران همكاري‌هايي داشته و اين همكاري‌ها در آينده بيشتر مي‌شود. ايران در اين زمينه توان خوبي دارد و با استفاده از ظرفيت‌هاي موجود، پاكسازي را انجام داده، ولي حمايت‌هاي بين‌المللي هم در اين زمينه لازم است.

"استفان مارتين هيوسي"، عضو انجمن بشردوستانه مين‌زدايي ژنو سوييس هم به ايسنا گفت: با توجه به تنوع مين‌هاي موجود در خوزستان، ايران در پاكسازي تجربه خوبي كسب كرده است. مين‌هاي موجود در زمين‌هاي خوزستان كه از زمان جنگ با عراق در اين منطقه باقي مانده‌اند، تنوع زيادي دارند و از انواع مين‌هاي ضدتانك و ضدنفر در اين منطقه ديده مي‌شود. كشور ايران و مركز مين‌زدايي اين كشور در زمينه پاكسازي مناطق آلوده به صورت خودكفا عمل كرده و موفق هم بوده است، در نتيجه مي‌توان از تجربه اين كشور بهره برد. در حال حاضر در دنيا و در زمينه پاكسازي مناطق آلوده به مين اين‌گونه عمل مي‌شود كه مناقصه‌هايي برگزار مي‌شود و هر كشوري كه در زمينه پاكسازي داراي تجربه و توان بيشتري باشد و از امكانات لازم در اين زمينه برخوردار باشد مي‌تواند در اين مناقصه‌ها شركت كند. با توجه به تواني كه ايران در زمينه مين‌زدايي به دست آورده، به نظر مي‌رسد اين كشور هم مي‌تواند در مناقصه‌ها شركت كند و در پروژه‌هاي پاكسازي در كشورهاي ديگر كمك كند.

"كن سيالو ويدال"، نماينده سازمان ملل در زمينه مين‌زدايي هم به ايسنا گفت: با توجه به اين‌كه مين‌هاي جنگي هنوز هم جان برخي افراد را مي‌گيرند، كشور ايران خود در زمينه پاكسازي اقدام كرده و فعاليت‌هايي كه تاكنون در اين كشور انجام شده، قابل‌قبول است. در زمان جنگ 2 كشور ايران و عراق، تعداد زيادي مين در مناطق مرزي اين كشورها، مانند "چذابه" كاشته شد كه با گذشت چندين‌سال از پايان جنگ هنوز هم برخي از اين مين‌ها قرباني مي‌گيرند.

با هدف كاهش آسيب‌هاي ناشي از مين‌ها،‌ كشور ايران و مركز مين‌زدايي در اين كشور چند سالي است كه اقدامات لازم براي پاكسازي مناطق آلوده را آغاز كرده و تاكنون هم تعداد زيادي مين در مناطق مرزي ايران، مخصوصا در خوزستان خنثي شده است. در اين منطقه از زمان جنگ تعداد زيادي مين باقي مانده كه بخشي از آن‌ها بسيار قوي و ضدتانك هستند. با پاكسازي‌هاي انجام شده، تعداد زيادي از اين مين‌ها خارج شده‌اند، ولي هنوز هم تعدادي از آن‌ها در زمين هستند و با گذشت زمان هم بسيار حساس شده‌اند. ارزيابي من اين است كه روند پاكسازي مناطق آلوده از سوي ايران به‌خوبي در حال انجام است و اين كشور در اين زمينه تجربه خوبي كسب كرده است، در نتيجه بايد همين روند را ادامه دهد تا همه زمين‌ها پاك شوند."

سردار محمدحسين اميراحمدي، رئيس مركز مين‌زدايي كشور هم با اشاره به اين‌كه دعوت از اين گروه بين‌المللي از سوي مركز مين‌زدايي كشور انجام شده است، به ايسنا گفت: اين گروه بين‌المللي به دعوت مركز مين‌زدايي كشور به ايران سفر كرده‌اند و هدف از دعوت هم اين بوده كه مجامع بين‌المللي فعال در زمينه مين‌زدايي، تراكم مين‌هاي موجود در كشور و همچنين اقدامات انجام شده در زمينه پاكسازي را از نزديك ببينند. در اين بازديد، نوع كار و همچنين تجارب علمي ايران در زمينه پاكسازي مناطق آلوده تشريح شد و نمايندگان سازمان ملل، صليب سرخ و ديگر مجامع بين‌المللي مين‌زدايي از نزديك تلاش ايران در زمينه پاكسازي را مشاهده كردند. در زمان جنگ تحميلي بسياري از اراضي كشور در مناطق مرزي از سوي دشمن به مين آلوده شد و با آغاز فعاليت مين‌زدايي از سال 67، تاكنون 4 ميليون و 130 هزار هكتار از اراضي آلوده به مين پاكسازي شده‌اند.

با اقداماتي كه در سال‌هاي پس از جنگ انجام شده، بيش از 90 درصد مناطق آلوده به مين در كشور پاكسازي شده‌اند و تا سال آينده، اين ميزان افزايش خواهد يافت. پيمانكاراني كه عمليات پاكسازي را برعهده دارند از تخصص و تجربه خوبي برخوردارند و به همين دليل به سازمان‌هاي بين‌المللي اعلام شده كه ايران مي‌تواند در زمينه مين‌زدايي به ديگر كشورها كمك كند.

به گزارش ايسنا، اين گروه بين‌المللي در ادامه سفر خود به خوزستان، از كاخ‌موزه آپادانا در شهر شوش ديدن كردند و در حرم دانيال نبي هم حضور يافتند. شب گذشته، سفر يك‌روزه نمايندگان سازمان ملل، صليب سرخ و انجمن بشردوستانه مين‌زدايي ژنو به خوزستان پايان يافت.

منبع : خبرگزاری ایسنا

نوشته شده توسط بهنام صادقی در چهارشنبه ۳۰ شهریور ۱۳۹۰ |